Eenmalige staafbatterijen

Er zijn drie typen staafbatterijen: de zinkbruinsteen batterij, de alkaline batterij en de lithium batterij.

Zinkbruinsteen batterijen bevatten altijd zink en bruinsteen. Daarnaast kunnen ze de zware metalen lood, kwik en cadmium bevatten. Veel batterijen zijn inmiddels kwik- en cadmiumvrij.

Alkaline batterijen bevatten zink en bruinsteen. Er kan kwik en lood in zitten. Inmiddels zijn volledig kwikvrije alkalinebatterijen verkrijgbaar. In de batterij-omhulsel of verpakking zit vaak PVC.

Lithium batterijen bevatten geen zware metalen, maar de metalen lithium en mangaan.

Knoopcellen

Knoopcellen worden onder meer toegepast in gehoorapparaten en fototoestellen. De zogenaamde kwikoxide batterijen zijn grotendeels vervangen door zinklucht knoopcellen of zilveroxide knoopcellen. Dat is een goede zaak, want kwikoxide batterijen bevatten maar liefst 30 tot 40 procent van het schadelijke kwik. In 1998 zal deze vervanging voltooid zijn. Ook zijn er zilveroxide knoopcellen, lithium knoopcellen en alkaline knoopcellen. De nieuwste ontwikkeling is de nikkelhydride knoopcel. Dit is geen eenmalige batterij, maar een oplaadbare. Deze batterij wordt voorlopig alleen voor industrile toepassingen geleverd.

Oplaadbare batterijen

Oplaadbare batterijen, ook wel accu's genoemd, kunnen in een aparte oplader minstens 500 keer worden opgeladen en opnieuw gebruikt. Ze zitten vaak ingebouwd in apparaten die regelmatig worden gebruikt, zoals scheerapparaten en kruimeldieven, en in elektrisch aangedreven kinderspeelgoed.

Aanvankelijk waren er alleen nikkelcadmium batterijen, oplaadbare batterijen die naast nikkel ook het zeer schadelijke cadmium bevatten. Sommige bevatten ook PVC. Nu is er de nikkelhydride batterij, een oplaadbare batterij zonder het schadelijke cadmium. Wel zitten er kleine hoeveelheden zeldzame metalen in. Nieuw is de AccuCell, een oplaadbare alkaline batterij. Uit een test van Stichting Natuur en Milieu in oktober 1995 bleek dat deze batterij een grote hoeveelheid kwik en ook PVC bevatte. De leverancier Eurogram heeft toegezegd de controle te verbeteren.

De nikkelhydride batterij en de AccuCell hebben geen last van het 'geheugeneffect'; een nikkelcadmium batterij die niet volledig wordt leeggemaakt of opgeladen 'onthoudt' dat en is vervolgens niet meer maximaal op te laden.

Tips voor een goed gebruik van oplaadbare batterijen

- Houd precies de tijd aan dat de batterij in de oplader moet zitten (meestal 14 uur). Bij te kort laden verliest de nikkelcadmium batterij capaciteit; te lang laden kan de levensduur verkorten. Dit is vooral een probleem bij snelladers, die driemaal zo snel opladen. Een automatisch apparaat of n met ingebouwde schakelklok kan hiervoor een oplossing zijn.

- Laad nieuwe nikkelcadmium batterijen de eerste keer 24 uur op. Doe dat ook met batterijen die een half jaar niet gebruikt zijn. Herlaad nikkelcadmium batterijen pas als ze volledig leeg zijn.

- Doe de batterijen goed in de oplader: pluspool bij de plus, minpool bij de min.

- Eenmalige batterijen kunnen niet worden opgeladen. Van tijd tot tijd komen er wel opladers voor eenmalige batterijen op de markt, maar deze blijken niet of nauwelijks te werken.

- Nikkelhydride batterijen kunt u ook opladen in een nikkelcadmium oplader, maar beter niet in een snellader.